Анастасия Величко / Фото: Марина Серебрякова /

«Моладзь ужо не тая», — любіць бурчэць старэйшае пакаленне. Аднак арганізатары канферэнцыі TEDxYouth@Minsk, якая прайшла ў Мінску ў мінулую суботу, лічаць інакш. І тыя дзесяць падлеткаў, што прэзентавалі свае праекты з вялізнай сцэны — таксама. Пра тое, як простыя школьнікі змяняюць свет вакол сябе, — у нашым рэпартажы.

Інтэлектуальная канферэнцыя для падлеткаў TEDxYouth@Minsk праходзіць у Беларусі ўпершыню. Гэта фінал сацыяльна-адукацыйнага праекта velcom YOUTH, ініцыятарамі якой выступілі velcom | A1, арганізатары канферэнцый TEDxMinsk і Міністэрства адукацыі. Што прыемна, TEDx таксама першы раз праводзіцца менавіта на беларускай мове.

Перадгісторыя: праца над сацыяльна-адукацыйным праектам velcom YOUTH пачалася яшчэ восенню. Арганізатары анансавалі збор заявак сярод вучняў 10 і 11 класаў па трох кірунках: тэхналогіі, культура і інклюзія. Яны даслалі журы свае справаздачы ў відэафармаце.

Арганізатары конкурса атрымалі амаль тысячу заявак. Аднак правіла есць правіла: пасля ўсіх этапаў журы абрала сярод дасланых ідэй дзесяць найлепшых — іх аўтары і прэзентавалі на вялікай канферэнціі TEDxYouth@Minsk.

З мікрафонамі на сцэне: кіраўнік аддзела карпаратыўных камунікацый velcom | A1 Мікалай Брэдзелеў, кіраўнік галоўнага інфармацыйна-аналітычнага цэнтра Міністэрства адукацыі Павел Ліс, арганізатар і ліцэнзіят TEDx у Мінску Інна Карней

Перад тым, як аказацца на сцэне Prime Hall, гэтым дзесяці фіналістам прыйшлося прайсці доўгі шлях: падрыхтаваць прэзентацыю, папрацаваць з ментарам і, вядома, навучыцца размаўляць з аўдыторыяй.

Робат тлумачыць фізіку, QR-код — гісторыю

Выступаць першым заўсёды цяжка. Але, здаецца, гэта не пра Ілью Баркоўскага, які ўсталяваў шыльды з QR-кодамі на знакавых будынках Гомеля і нават распрацаваў уласны турыстычны маршрут. Сёння Ілья расказвае, як пашырыць турыстычную інфраструктуру яго роднага горада, і робіць гэта вельмі віртуозна.

Усё пачалося з партрэта мужчыны на адным з будынкаў: хлопец ніяк не мог зразумець, хто гэта. Аказалася, што незнаёмы на сцяне — знакаміты гомельскі архітэктар Станіслаў Шабунеўскі.

— Калі прайсці па цэнтры горада, можна пабачыць як мінімум тры будынкі, да якіх мае дачыненне Шабунеўскі. Побач з імі, дарэчы, робяць шмат здымкаў для Instagram, — распавядае Ілья.

Разам з аднакласніцай хлопец зрабіў даследчую працу: даведаўся, чым жыў архітэктар, што ён зрабіў для Гомеля, што з гэтага захавалася да нашых дзён. Наступным крокам юнага даследчыка стаў запуск сайта, прысвечанага жыццю Станіслава Шабунеўскага.

Аднак і гэтага хлопцу падалося мала. Таму ён распрацаваў QR-код і падрыхтаваў шыльды, якія можна размяшчаць на будынках, — усё для таго, каб жыхары і госці Гомеля змаглі даведацца пра гісторыю горада.

Дамовіцца пра размяшчэнне кодаў на будынках з мясцовымі ўладамі Ільі дапамагла школа. Крыху пазней хлопец распрацаваў і турыстычны маршрут па горадзе. Знайсці яго можна таксама па QR-кодзе: шукайце шыльду на Доме-камуне, што побач з вакзалам.

Ідэя зрабіць урокі фізікі больш карыснымі і захапляльнымі прыйшла да мінчаніна Цімафея Стамброўскага раптоўна: у школе, дзе ён вучыцца, прайшоў майстар-клас па робататэхніцы. Гэта натхніла хлопца — амаль адразу пасля мерапрыемства ён разам з сябрамі пачаў працаваць над уласным праектам.

Зрабіць робата — не надта складаная задача: для гэтага патрэбны агульнадаступны канструктар. А вось каб ён пачаў працаваць на карысць вучняў, трэба зрабіць мабільны дадатак. І Цімафей такі стварыў: пакуль што толькі для аперацыйнай сістэмы Android, але ў планах і iOS.

— Інтэрфейс дадатка інтуітыўна зразумелы і вучням, і настаўнікам.

Цімафей кажа, што ў яго школе навінкай пачалі карыстацца, і адзначае, што зацікаўленасць фізікай у сувязі з гэтым толькі павялічваецца.

«У іх абмежаваныя магчымасці, а не здольнасці»

Шмат праектаў было прысвечана тэме інклюзіі. Сяргей Берлін з Брэста з дзяцінства гуляе ў шахматы і хоча зрабіць шахматныя турніры даступнымі для людзей з хворым зрокам. А для таго, каб усе ўдзельнікі былі ў роўных умовах, Сяргей прапануе шахматыстам… заплюшчыць вочы!

Хлопец лічыць, што такі падыход дамапожа сацыялізавацца не толькі людзям з інваліднасцю, але і ўсім астатнім гульцам. Апошнія змогуць зразумець, як жывецца тым, хто амаль нічога не бачыць.

Адпаведны інклюзіўны турнір Сяргей разам з маці ўжо правёў у Жабінкаўскай школе-інтэрнаце для людзей з хваробамі зроку. Восенню адбудзецца яшчэ адзін такі турнір у рамках фестывалю «Чорная пешка». Хлопец спадзяецца, што на яго прыедзе яшчэ больш невідушчых.

Юлія Стэфняк з Мінска ведае, што такое абмежаваныя магчымасці, не па чутках: яна з дзяцінства прыкаваная да інваліднага вазка. Аднак гэта зусім не перашкаджае дзяўчыне весці актыўны лад жыцця. Яна на роўных з іншымі вучыцца ў каледжы і распрацоўвае мабільны навігатар для тых, каму цяжка ці ўвогуле немагчыма перасоўвацца без дапамогі.

Разам з валанцёрамі Юля складае інтэрактыўную мапу, якая адлюстроўвае рэальную карціну «безбар'ернасці» ў Мінску. Юля марыць, каб у бліжэйшай будучыні мабільны навігатар паказваў людзям з інваліднасцю самы зручны маршрут.

Ведае, як цяжка бывае людзям з абмежаванымі магчымасцямі, і Паліна Мураева. Простая сварка з аднакласнікамі скончылася для дзяўчынкі не толькі пераломам пазваночніка, але і развітаннем з тым, чым Паліна «гарэла» з дзяцінства — танцамі.

Дзяўчына згадвае, што на працягу трох гадоў яна толькі і рабіла, што шкадавала сябе. Здаралася, што ад болю нават не магла заснуць. Аднак аднойчы, убачыўшы ў горадзе вулічных танцораў, Паліна зразумела: прыйшоў час нешта змяніць. Перасільваючы боль, яна вярнулася ў харэаграфічны клас. Першы час было невыносна, аднак дзяўчына змагалася з сабой і сваім целам, бо танцы — гэта тое, што робіць яе шчаслівай.

Праект Паліны — інклюзіўная арт-прастора, дзе людзі з інваліднасцю змогуць займацца творчасцю. Чаму проста не зладзіць асобны гурток? Дзяўчына лічыць, што гэта абмяжоўвае: чалавек часам не ведае, што дакладна яго цікавіць, таму яму трэба паспрабаваць розныя кірункі. У Паліны амаль усё гатова: ёсць праект памяшкання з улікам усіх нормаў і людзі, гатовыя падтрымаць яе ініцыятыву. Цяпер яна стварае сайт, дзе будзе размешчаны распарадак майстар-классаў у арт-прасторы, і шукае памяшканне.

«Цяпер я ведаю, што мой праект істотны»

За выбар найлепшых выступенняў адказвала журы, у лік якога ўвайшлі кіраўнік аддзела карпаратыўных камунікацый velcom | A1 Мікалай Брэдзелеў, арганізатар і ліцэнзіят TEDx у Мінску Інна Карней і кіраўнік галоўнага інфармацыйна-аналітычнага цэнтра Міністэрства адукацыі Павел Ліс, акцёр Купалаўскага тэатра Міхаіл Зуй, кіраўнік сямейнага інклюзіў-тэатра «і» Ірына Кісялева і дырэктар па працы з супрацоўнікамі кампаніі EPAM Кацярына Прэткель.

Пераможцамі сталі Ілля Баркоўскі, які размясціў QR-коды на будынках, робататэхнік-фізік Цімафей Стамброўскі і стваральніца інклюзіўнай арт-прасторы мінчанка Паліна Мураева.

Мы паразмаўлялі з кожным з іх.

Ілля кажа, што дагэтуль не можа паверыць у перамогу: ішоў хлопец зусім не за ёй.

— Я хацеў падзяліцца сваім праектам: як бы гэта нясціпла не гучала, разумеў, што мая праца вельмі істотная. І рабіць гэта можна не толькі ў Гомелі, але і ў іншых гарадах і нават краінах, — з гонарам распавядае Ілля. Нягледзячы на тое, што яго праект не толькі пра гісторыю, але і пра тэхналогіі, Ілля праграмаваннем не цікавіцца. Кажа, што ён абсалютны гуманітарый. Плануе паступаць на журфак БДУ.

Ілля Баркоўскі

— Сёння я ўжо працую пазаштатным карэспандэнтам у адной з гомельскіх газет. Планую звязаць жыццё са сферай камунікацый, — дзеліцца хлопец.

Тым самым па жыцці хоча займацца і Паліна Мураева. Аднак да паступлення ў ВНУ ёй застаецца яшчэ год, таму дзяўчына пакуль не спяшаецца з выбарам навучальнай установы і займаецца тым, што ей па душы.

Паліна Мураева

— Я танчу, малюю, асвойваю гітару, — распавядае дзяўчына. — Вельмі хутка знаходжу тое, што мне цікава, аднак не кідаю, што ўжо пачала. Хутчэй, назапашваю.

Паліна і яе сям’я шмат гадоў жывуць у Беларусі, аднак родам яны не адсюль. Таму размаўляць на беларускай мове, ды яшчэ на публіку, дзяўчыне было складана:

— У школе беларускую мову выкладаюць адну гадзіну ў тыдзень, — адзначае дзяўчына. — Аднак я змагла падрыхтавацца — як і ўсе астатнія фіналісты.

Што тычыцца праекта «Разам» — менавіта так называецца праца, якую прэзентавала Паліна — ён амаль запушчаны:

— Есць людзі, якія хочуць нас падтрымаць, ёсць фонды. Аднак дапамогі ніколі не бывае зашмат. І мы спадзяёмся, што пасля такой агалоскі нас падтрымаюць і фінансава, — кажа аўтарка ідэі.

Цімафей Стамброўскі таксама плануе развіваць свой праект:

Цімафей Стамброўскі

— Я прыйшоў на гэты конкурс, каб зразумець, ці патрэбна мая ідэя грамадству. Цяпер бачу, што праект істотны, — кажа ён.

Распытваем, колькі каштуе стварыць робата, які сёння разам з Цімафеем уражваў журы. Той кажа, што кошт цудатэхнікі - каля 1000 рублёў:

— Гэты робат збіраецца са спецыяльнага набору LEGO. Аднак трэба разумець, што гэта канструктар, з якога можна зрабіць некалькі розных мадэляў. Спачатку збіраеце аднаго, потым разбіраеце — і збіраеце іншага, каб вывучаць іншую тэму фізікі, — тлумачыць пераможца.

Тройка пераможцаў хутка адправіцца на вялікую канферэнцыю TEDx у Аўстрыю. Акрамя гэтага, усе 10 фіналістаў у якасці ўзнагароды атрымалі смартфоны iPhone XS.

TEDxYouth@Minsk: як гэта было.

Партнер проекта:

Розыгрыш билетов!

Новый розыгрыш в приложении "Афиша TUT.BY"! Можно бесплатно получить билеты на концерт рэпера Басты

Фото предоставлено организаторамиИспанская красотка со скрипкой за сотни тысяч долларов выступит на фестивале Башмета
Бузова даст очередной концерт в МинскеБузова даст очередной концерт в Минске
Фото: Andrew Cooper/Sony PicturesБрэд Питт отказался бороться за «Оскар»
Фото: azertag.azСамая прославленная оперная пара выступит в Минске в День оперы
Как поздравить своего питомца с Днем животных?Как поздравить своего питомца с Днем животных?
Определяем самый мерзкий фильм ужасов последних лет по версии читателей AFISHA.TUT.BYОпределяем самый мерзкий фильм ужасов последних лет по версии читателей AFISHA.TUT.BY
Фото: instagram.com/kendricklamarУзнали, какой альбом провел 358 недель в главном чарте мира. И это рекорд!
Группа "Петля пристрастия"Ваши любимые белорусские музыканты споют на концерте против смертной казни
В Минске покажут легкий спектакль с Ардовой и ПолицеймакоВ Минске покажут легкий спектакль с Ардовой и Полицеймако
Минчане выиграли поездку в Диснейленд: «Мы не ожидали таких впечатлений!»Минчане выиграли поездку в Диснейленд: «Мы не ожидали таких впечатлений!»
концертыВ Сети ругают бесплатный «Wargaming Fest: День танкиста». Что отвечают организаторы
Скриншот: видео TUT.BYЛазерное шоу и мисс Беларусь на подиуме. На станции «Петровщина» опять сыграют классику
Ушла эпоха. Главный герой «Покемонов» наконец стал чемпионом (ему понадобилось всего 22 года)Ушла эпоха. Главный герой «Покемонов» наконец стал чемпионом (ему понадобилось всего 22 года)
Фото: Анна Иванова, TUT.BYСамые популярные заведения Минска в соцсетях. Ловите топ
Фото ReutersВ Минске на три дня выставят оригинальную работу Бэнкси
Фото: Дарья Бурякина, TUT.BYВас приглашают на бесплатный пикник возле Купаловского театра, где соберется вся минская богема